Tagarchief: leerachterstand

Specialisatiedag begrijpend lezen, misschien wel de belangrijkste dag van het jaar!

Begrijpend lezen is misschien wel het belangrijkste vak op de basisschool. Het begrijpen van geschreven tekst is de sleutel tot kunnen leren/studeren. Hoe kun je een geschiedenissamenvatting leren als je de tekst niet begrijpt? Hoe maak je een taalles als je de opdracht niet snapt? Hoe weet je wat je moet uitrekenen als je de verhaaltjessommen niet doorziet?

Schermafbeelding 2013-09-05 om 00.30.40

Begrijpend lezen is meer dan het verklanken van letters. Een tekst ‘scannen’ om de kernwoorden eruit te halen, het achterhalen van de betekenis van een woord dat je niet kent, informatie kritisch bestuderen en bepalen wat het doel van de schrijver van een tekst is – het zijn vaardigheden waar je je hele leven profijt van hebt.

Er zijn verschillende factoren die belangrijk zijn als het gaat om het goed begrijpen van een tekst. Natuurlijk denken we dan aan het begrijpen van de betekenis van de woorden en leestekens, een goed ontwikkelde woordenschat dus. Ook het vlot kunnen lezen (technisch lezen) van een tekst is van belang. Verder moeten kinderen de samenhang tussen de zinnen begrijpen. Tenslotte is het onderwerp van een tekst relevant. Als een kind al iets over een onderwerp weet, zal het de tekst eerder begrijpen dan als het weinig over het onderwerp weet.

In wetenschappelijk onderzoek over het leren van begrijpend lezen, komen we alle drie bovengenoemde factoren tegen. Het zijn voorwaarden voor goed begrijpend lezen. De handvatten die we kinderen daarnaast nog kunnen bieden om tot goed begrip van teksten te komen, zijn leesstrategieën. Een leesstrategie is een hulpmiddel om een tekst beter te begrijpen.  Kinderen leren bijvoorbeeld stukjes tekst samen te vatten, er vragen of kernwoorden bij te bedenken, hun voorkennis te gebruiken, tekstkenmerken te herkennen en de betekenis van moeilijke woorden te achterhalen.

Stappenplannen Begrijpend Lezen

Stappenplannen Begrijpend Lezen

Veel kinderen vinden begrijpend lezen saai.  Weer een tekst lezen, weer die saaie vragen en ‘ik kan het toch niet’. Tijdens de specialisatiedagen voor begrijpend lezen van Beter Bijles/Beter BijLeren zal blijken dat begrijpend lezen echt niet saai hoeft te zijn en dat kinderen wel degelijk succeservaringen zullen krijgen. Aan de hand van aansprekende teksten passend bij de leefwereld van de kinderen en duidelijke stappenplannen en leesstrategieën, kunnen wij uw kind een grote stap verder helpen bij dit lastige maar zo belangrijke vak. De leerkracht fungeert tijdens deze lessen als rolmodel. Hij/zij leest, denkt hardop, wikt en weegt, vat samen – aan de hand van de stappenplannen – om te laten zien hoe je een lastige tekst te lijf gaat. En na een specialisatiedag begrijpend lezen zal uw kind thuiskomen met het gevoel dat hij of zij het de volgende keer helemaal zelf kan!

De specialisatiedagen begrijpend lezen wordt gehouden op zaterdag 26 oktober en op zaterdag 14 december 2013 in onze locatie op de Herengracht in Amsterdam. De dagen zijn toegankelijk voor leerlingen van groep 7 en groep 8. Bent u geïnteresseerd en wilt u uw kind voor één van deze dagen opgeven, stuur dan een e-mail naar info@beter-bijles.nl met uw naam en adresgegevens.

UPDATE: de specialisatiedag begrijpend lezen is volgeboekt.

Uitslag Entreetoets

Uitslag Entreetoets

De uitslagen van de Entreetoets van groep 7 zijn inmiddels bij veel leerlingen bekend. Bij ons staat de telefoon roodgloeiend; veel ouders maken zich zorgen over een tegenvallende score en vragen zich af waar het is misgegaan.

Vaak ligt de oorzaak hiervan in het feit dat de resultaten van hun kind op school altijd goed zijn geweest (in 10-minuten gesprekken vaak bevestigd door de leerkracht), maar dat de uitslag van de toets niet met deze resultaten in overeenstemming is. Een aantal redenen hiervoor hebben we al in een eerdere post beschreven, maar een van de belangrijkste oorzaken blijft toch dat er een grote discrepantie is tussen  de manier van vragen stellen op school en de vraagwijze die het Cito hanteert.

Niet alleen de manier van vragen stellen in proefwerken maar ook zeker de uitleg in de klas voldoet niet altijd aan de eisen die (door het Cito) aan een leerling worden gesteld om een toets met goed gevolg te kunnen afleggen. Zo worden op de entreetoets in het onderdeel begrijpend lezen vaak veel onnodige fouten gemaakt; slechts weinig basisscholen bieden de leerlingen duidelijke stappenplannen aan om een tekst te benaderen; juist deze stappenplannen bieden kinderen houvast en zekerheid. Ze maken minder fouten! Uiteraard geldt dit ook voor rekenen: met een duidelijke uitleg en een stappenplan wordt het een stuk eenvoudiger om de som uit het verhaaltje te filteren.

‘Stappenplan’ lijkt soms voor sommige basisscholen een toverwoord; de stappenplannen die wij in Summer’S Cool en onze oefenboeken aan de leerlingen meegeven zijn dan ook vaak echte ‘eye openers’. Opeens blijken de opgaven rekenen en begrijpend lezen toch niet zo moeilijk …

Natuurlijk wilt u graag dat uw kind straks op de Cito-toets een score haalt die in overeenstemming is met zijn of haar capaciteiten. Het moet niet zo zijn dat de leerkracht straks zegt dat uw kind het op school altijd beter heeft gedaan dan uit de uitslag van de Cito-toets valt op te maken. Zeker omdat veel middelbare scholen de toelating van een kind nog altijd laten afhangen van de Cito-score, is een meer dan goede voorbereiding op de Cito-toets van belang. Met een duidelijke en uitgebreide uitleg van de basisstof wordt voorkomen dat een leerling onder zijn niveau presteert.

Een week Summer’S Cool is natuurlijk een prima optie om de basisvaardigheden van uw kind bij te spijkeren: in een week tijd weet en begrijpt de leerling alles wat hij of zij zou moeten weten aan het eind van groep 7. Mocht u zelf aan de slag willen met uw kind, dan kunt u kiezen voor de aanschaf van onze oefenboeken. In het Oefenboek voor de Cito-toets en ook in het Boek Begrijpend Lezen staat een schat aan oefenmateriaal met duidelijke stappenplannen, gericht op de vraagwijze zoals het Cito die hanteert. Deze boeken zullen zeker een positieve bijdrage leveren aan betere resultaten op de Cito-toets straks.

Winter’S Cool (CITO-training)

Tijdens de drie weken Summer’S Cool hebben we veel kinderen kunnen bijspijkeren op meerdere vakgebieden. In een week tijd hebben de leerlingen hun kennis op de diverse vakgebieden uitgebreid of op het juiste niveau gebracht. Veel aandacht was er voor de typische vraagstelling die het Cito hanteert en de wijze waarop je deze vragen benadert. Zo bleek de strategie die wij de leerlingen aanleerden om een tekst van begrijpend lezen aan te pakken, zeer succesvol en waren de tekststructuren die we de leerlingen aanleerden voor hen vaak nog onbekend. Bij studievaardigheden was de uitleg van de diverse soorten schema’s om een tekst samen te vatten voor de kinderen een ware eye-opener. Tijdens de rekenlessen leerden we de kinderen hoe je op de juiste manier de som uit een verhaaltje haalt – rekenen blijkt dan vaak een kwestie van goed lezen! – en welke bewerking je vervolgens moet toepassen.

We ontdekten ook dat Summer’s Cool niet de plek was om grote leerachterstanden weg te werken. Kinderen die echte leerstofhiaten hebben (bv. een achterstand op rekengebied van een jaar), spijkeren dat niet bij in een week tijd. Voor hen is Summer’s of Winter’s Cool dan ook niet bedoeld. Het verschil is te maken bij de ‘gemiddelde’ leerling, de leerling die gewoon kan meekomen op school maar er niet echt bovenuit schiet. Die leerlingen kunnen wij nog veel leren.

Wat is het geval? In het basisonderwijs wordt veel tijd gestoken in de leerlingen aan de onderkant, de leerlingen die op de LOVS-toetsen van het Cito onderuit gaan. Scholen worden immers door de inspectie afgerekend op hun gemiddelde Citoscore, dus moeten de kinderen met het laagste niveau beter presteren om het gemiddelde omhoog te krijgen. Aan de hand van groepsplannen of individuele handelingsplannen probeert de leerkracht kennishiaten bij deze leerlingen weg te werken. Met een klas van 25 leerlingen en de vaak wegbezuinigde remedial teaching-uren werkt de leerkracht zich een slag in de rondte om deze individuele hulp te geven. De leerlingen die geen specifieke hulp behoeven, werken zelfstandig verder, of niet …. De leerkracht is bezig met een klein groepje en kan, logisch ook, op dat moment geen andere kinderen helpen of corrigeren.

Volgens ons gaat dit ten koste van de gemiddelde leerling. Die goede leerling, die komt er wel, die haalt wel een hoge Cito-score. En de zwakke leerling krijgt dus ook alle aandacht die hij behoeft. Het zijn de zogenaamde middenmoters die in de klas tekort komen, terwijl zij nog zo veel hulp kunnen gebruiken. Juist bij die leerlingen is het verschil te maken! Zouden die leerlingen op dezelfde wijze individuele hulp krijgen, dan blijken breuken of procenten ineens niet meer zo moeilijk. Individuele aandacht is de basis voor betere prestaties: kun je tijdens een klassikale instructie nog wegdromen, in een klein groepje of alleen bij de meester of juf lukt je dat niet!

Daarom is Winter’s Cool juist voor die leerlingen zo goed. De lessen worden gegeven in kleine groepjes, zodat de aandacht optimaal is. We nemen geen genoegen met ‘ik denk dat ik dat wel weet’, maar blijven uitleggen en oefenen tot de leerling de stof ook echt begrijpt.

Winter’s Cool kan voor een kind het verschil maken tussen voldoende en goed!

In de maanden november en januari geven we vier achtereenvolgende zaterdagen (van 10.00 tot 16.00 uur) les in de vakken die bij de Cito-toets bevraagd worden: begrijpend lezen, studievaardigheden, rekenen, taal en spelling. U kunt ook kiezen voor het Winter’s Cool arrangement van drie dagen achtereen, op 3, 4 en 5 januari.

Bijlessen ter voorbereiding op de Cito-toets

Voordeel van het volgen van de novemberlessen, is dat uw kind daarna nog ruim de tijd heeft om de aangeleerde strategieën te oefenen. De Cito-toets is immers pas in februari.

De lessen worden gegeven in Amsterdam. De leerlingen die wij toelaten, moeten een minimale percentielscore van 40 hebben op de Entreetoets van het Cito.

Indien u meer informatie wilt ontvangen over onze Winter’S Cool, dan kunt u ons een e-mail sturen met als onderwerp Winter’S Cool. U ontvangt dan direct onze brochure per e-mail (info@beter-bijles.nl).

Rekenniveau in Nederland

Integraal overgenomen van de site van GeenStijl: een betoog over de dramatische stand van zaken van het Nederlands rekenonderwijs, geschreven door iemand met verstand van zaken.

Open brief aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Geachte mevrouw Van Bijsterveldt,

Anderhalf jaar geleden haalde mijn dochter tweeën en drieën voor haar wiskundeproefwerken in klas 3vwo. Ik keek waar het mis ging. Ze bleek vooral niet met breuken te kunnen omgaan. Toch is mijn dochter een slimme meid. Ze had destijds op de basisschool de maximale Citoscore gehaald. Kennelijk deugen zowel het rekenonderwijs op de basisschool als de Citotoets niet. Hoe kan dat? Het Traditioneel Rekenen is rond de 40 jaar geleden afgeschaft; nu is er het rampzalige Realistisch Rekenen. Jan van de Craats schrijft daarover in het zwartboek: “Waarom Daan en Sanne niet kunnen rekenen.”

Mijn zoon gaat binnenkort Wiskunde studeren in Leiden, net als ik 33 jaar geleden. Hij heeft net VWO eindexamen gedaan in de Wiskunde B variant, die voorbereidt op de exacte wetenschappen. Ik heb naar dat examen (pdf) gekeken. Het was een vreselijk ratjetoe, 12 vellen dik (ik dacht dat 1 A4-tje normaal was). Inzicht in wiskundige functies werd nauwelijks getoetst; wel de behendigheid om knopjes op een rekenmachine in te drukken.

Nutteloze vormen van wiskunde
Er was een paginagroot verhaal bij over een kunstenares. Leuk voor het vak Nederlands of CKV, maar misplaatst op een wiskundetoets. Op de volgende bladzijde stonden er drie priegelige tekeningetjes naast elkaar, en daaronder een vraag over het middelste tekeningetje; eigenlijk een soort ogentest. Andere opgaven gingen over wirwarren van driehoeken, vierhoeken en cirkels: een nutteloze vorm van wiskunde. Erger nog: je weet gewoon niet waar je moet beginnen om de vraag te beantwoorden. Dit toetst nauwelijks een wiskundige vaardigheid. Inmiddels heeft het College voor Examens laten weten dat maar liefst 3 van de 17 opgaven Wiskunde-B niet meetellen (pdf) voor de beoordeling. De reden vertelt men niet, maar het zal iets met kwaliteit te maken hebben.

Een sterke lobby verdedigt de rekenramp met blabla-verhaaltjes en drogredenen over het belang van inzicht, ‘handig rekenen’, en verhaaltjesrekenen. Zo schreven achttien hoogleraren in 2008 in NRC: “‘Realistisch rekenen’ niet goed? Kinderen presteren juist beter.” Onder hen was Diederik Stapel, bekend van de verzonnen onderzoeksgegevens. Het realistisch rekenen is een nog veel grotere en schadelijkere oplichterij: er is geen empirische onderbouwing dat die methode goed werkt – integendeel.

Slecht rekenen is moord
Ik vond deze twee citaten op BeterOnderwijsNederland.nl:

“In arren moede zijn we op onze faculteit maar weer begonnen om in de eerste weken van het collegejaar het elementaire rekenen met breuken te behandelen, tot grote verbazing en hilariteit van onze buitenlandse studenten (Chinezen en Koreanen) die zich terecht afvragen in wat voor land ze eigenlijk terechtgekomen zijn.”

“Het beroemdste voorbeeld is natuurlijk de verpleegster die voor moord werd aangeklaagd omdat ze een patiënt een overdosis insuline had gegeven. Haar (oprechte) verweer was dat ze simpelweg het recept van de dokter had uitgevoerd: “Vorige week moest ik 0,1 mg geven, en deze week stond er plotseling 0,10 mg, dat is dus 10 keer zoveel…”

Eind 2011 dienden D66 en de SGP in de Tweede Kamer een motie in om het gebruik van de rekenmachine bij toetsen en examens te beperken. Maar, mevrouw de minister, u wilde eerst advies inwinnen, en de motie werd aangehouden. In april kwamen de adviezen binnen, van het College voor Examens en het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling SLO. U schreef de kamer dat er geen verdere maatregelen nodig zijn. Maar, zoals uit de bijlage van het SLO-rapport blijkt, zowel de vereniging Beter Onderwijs Nederland als de Stichting Goed Rekenonderwijs keurden het advies van SLO af. En Jan Karel Lenstra, voorzitter van de KNAW-rekenonderwijscommissie schreef over het SLO-advies: “(…) het rekenonderzoek in ons land heeft een ongewenste traditie van vooringenomenheid en ik verzet me daartegen. Dat een verdere inperking van het gebruik van de rekenmachine op school in strijd is met wat men buiten de school doet is een heel slecht argument. Buiten de school viert de gemakzucht hoogtij. Een taak van de school is nu juist de kinderen te leren daaraan zo lang mogelijk te ontsnappen.” De facto diskwalificeert Lenstra hiermee het SLO-rapport.

In 2010 had de Tweede Kamer besloten dat vanaf 2013 alle leerlingen in het voortgezet onderwijs een rekentoets moeten afleggen. U heeft toen als staatssecretaris gezegd dat de leerlingen daarbij geen rekenmachine zouden mogen gebruiken. Tegen deze afspraak in blijkt nu dat toch ruim 80% van de vragen met een rekenmachine mag worden opgelost. Verhaaltje lezen, plaatje kijken, knopjes drukken, antwoord intypen: wie dat goed kan slaagt; geen probleem als je niet kan rekenen en zelfs de tafel van 2 niet kent. De overige ‘echte’ rekenopgaven zijn eenvoudig en kunnen met “handig rekenen” worden opgelost, dus zonder standaardrekenmethodes.

Rekenramplobby
Eigenlijk hadden we dit bedrog kunnen verwachten; de machtige rekenramplobby saboteerde een serieuze rekentoets die haar zou kunnen ontmaskeren. Maar deze maand bleek uit een proef dat scholieren zelfs met de quasirekentoets dramatisch slecht scoren.

Mevrouw de minister: gooit u alstublieft al die onzinrapporten in de prullenbak; smijt de rekenmachines, deze ‘weapons of math destruction‘, het wiskundelokaal uit, en stop de rekenramp. Onze kinderen hebben daar recht op.

André van Delft
Wetenschapper en software-ontwikkelaar

P.S. Ohja, dit is ook leuk. Ik kwam bij BeterOnderwijsNederland de methode ZOEFI tegen. Dit is echt verschrikkelijk. Totale debilisering van groep 8. Zie ook de link in die comment naar deze video. “fi” in de URL staat voor Hans Freudenthal; de wiskundige die vorige eeuw met goede bedoelingen het rekenen om zeep heeft geholpen.

 

CITO stress…?

De meeste kinderen die bij ons bijlessen volgen ter voorbereiding op de cito-toets zijn er helemaal klaar voor. De leerachterstanden zijn weggewerkt en de basis voor een goed begrip van taal en rekenen is gelegd. De laatste 4 weken gaat het er om de puntjes op de i te zetten.

Het accent van de bijlessen ligt op het wegwerken van leerachterstand, het zorgen voor een brede (kennis)basis op het gebied van spelling, begrijpend lezen en rekenen en het geven van zelfvertrouwen aan de leerling. Zonder een goed gevormde basis is het moeilijk om verder te komen. Alleen oefenen met opgaven uit oude cito-toetsen heeft slechts beperkte zin; er wordt alleen een korte-termijneffect mee bereikt. En een tijdelijke piek in de prestaties is niet iets om na te streven. Integendeel, een brede basis en doelgerichte aandacht zorgen in de eerste plaats voor een maximaal rendement en in de tweede plaats wordt het (opnieuw) oplopen van een achterstand voorkomen.

Maar goed, momenteel wordt alle aandacht wel opgeëist door de cito-toets. Wat wordt er allemaal gevraagd in deze drie dagen? Een kleine samenvatting:

Het onderdeel wereldoriëntatie telt niet mee voor de uiteindelijke score. Er blijven dus 200 vragen over die voor de score even zwaar meetellen. Met 100 vragen telt het onderdeel taal dus het zwaarst (50%) mee in de toets. Het verdient aanbeveling nog een keertje de regels voor werkwoordspelling door te nemen (tegenwoordige tijd-verleden tijd-voltooid deelwoord). Ook het lezen van nog één of twee boeken voor eind januari kan eigenlijk alleen maar goed doen voor het -relatief grote onderdeel- begrijpend lezen. Voor oefenen op het onderdeel rekenen kan ik u verwijzen naar een eerdere post.

Zoals al eerder besproken, wordt de invloed van de cito-score op de keuze voor een vervolgschool in het voortgezet onderwijs steeds kleiner. En daarmee waarschijnlijk ook de hype van de cito-toets. De alomvattende aandacht die ook de media elk jaar in februari aan de cito-toets geven, zal kleiner worden. Het accent zal verschuiven naar de entreetoets: de basisschool zal na deze toets al met een advies voor schoolkeuze komen.