CITO Eindtoets – Ophef om niets?

In de politiek is onrust ontstaan over de Cito eindtoets. Wat is het geval?
Het Cito verstrekt twee versies van de eindtoets: de Eindtoets Basis en de Eindtoets Niveau. De laatste is bedoeld voor die leerlingen die vooral D- en E-scores behalen bij de LOVS-toetsen.
Op dinsdag 18 december steunde een meerderheid in de Tweede Kamer de motie van PVV-kamerlid Harm Beertema om de makkelijke toets af te schaffen. De PVV’er vindt dat de niveautoets ‘toegeeft aan een soort zieligheid in plaats van leerlingen uit te dagen.’ Bovendien werkt de afgezwakte tekst stigmatiserend, aldus Beertema, die verder stelt dat de test in de volksmond al de allochtonentoets wordt genoemd. Hij kreeg steun van regeringspartijen PvdA en VVD en van de ChristenUnie en de SGP.’
Het lijkt alsof de heren en dames politici niet op de hoogte zijn van de werking van de Cito-toetsen. Waarom is er nu ineens ophef over iets wat ook in de LOVS-toetsen al lang gebeurt? Ook in de toets spelling en begrijpend lezen maken kinderen de A of B-versie, afhankelijk van hun score in de toets die eraan vooraf ging.
Op de site van het Cito wordt duidelijk uitgelegd hoe het werkelijk zit met die eindtoets. Misschien goed dat de politici dit ook nog even nalezen voor ze tot een besluit komen.

Eindtoets Basis/Eindtoets Niveau
Vanaf 2013 verschijnt de Eindtoets Basisonderwijs in twee versies, op papier en digitaal: de Eindtoets Basis en de Eindtoets Niveau. Deze twee toetsen bevatten dezelfde taken, in dezelfde volgorde, met hetzelfde aantal opgaven. Beide kunt u dus heel goed gelijktijdig in uw groep 8 afnemen. Het grootste deel van de opgaven in de toetsen is verschillend. De opgaven in de Eindtoets Basis zijn gemiddeld wat moeilijker dan de opgaven in de Eindtoets Niveau.

Het gebruik van twee versies voor de Eindtoets is niet nieuw. Voorheen hadden scholen ook de keuze om een Niveautoets af te nemen.

Waarom twee versies?
Een toets die goed op niveau is, betekent een toets die goed aansluit bij de vaardigheden van de leerling. Het geeft de meeste kans op een betrouwbare uitslag. Daarnaast is het voor de leerlingen prettiger om een toets te maken die niet veel te moeilijk of veel te gemakkelijk is. Een te moeilijke toets geeft de leerling al snel het idee: ik kan er niets van. Dat komt de motivatie en het zelfvertrouwen natuurlijk niet ten goede. De leerling haalt daardoor misschien een lagere score dan bij zijn niveau past. Ook een te makkelijke toets kan leiden tot een score die lager is dan werd verwacht. Leerlingen die zonder echt na te hoeven denken alle juiste antwoorden kunnen aanstrepen, maken door nonchalance en een te hoog tempo misschien onnodige (slordigheids)fouten.

Eindtoets Basis
De Eindtoets Basis is bestemd voor leerlingen (landelijk ongeveer 75%) van wie u verwacht dat zij doorstromen naar de gemengde/theoretische leerweg van vmbo, of havo of vwo. De scores van deze leerlingen op de toetsen van het Cito Volgsysteem vallen in het C-, B- of A-niveau.

Eindtoets Niveau
De Eindtoets Niveau is bestemd voor leerlingen (landelijk ongeveer 25%) die wat minder hoog scoren op de schoolse vaardigheden taal en rekenen. Het zijn de leerlingen van wie u verwacht dat zij het best op hun plaats zijn in de basisberoepsgerichte of kaderberoepsgerichte leerweg van vmbo. Bij de toetsen van het Cito Volgsysteem vallen hun scores vaak in het E- of D-niveau.

Hoe maakt u een juiste keuze?
Als leerkracht hebt u het beste zicht op de ontwikkeling van uw leerlingen. Voor leerlingen die in de dagelijkse schoolsituatie gemiddeld of bovengemiddeld presteren is de Eindtoets Basis de aangewezen keuze. Deze Eindtoets is qua niveau vergelijkbaar met de papieren Eindtoetsen tot en met 2012. De Eindtoets Basis is bestemd voor (landelijk gezien) ongeveer 75% van de leerlingen: de leerlingen die naar verwachting naar vwo, havo of gemengde/theoretische leerweg gaan. Voor leerlingen die meestal onder het gemiddelde presteren, is de Eindtoets Niveau de beste keuze. Deze toets is bestemd voor (landelijk gezien) ongeveer 25% van de leerlingen: voor leerlingen die naar verwachting naar de basis- of kaderberoepsgerichte leerweg van vmbo gaan.

Twee Eindtoetsen, twee uitslagen?
Beide versies zijn niet helemaal verschillend. Ongeveer 25% van de opgaven zit zowel in de Eindtoets Basis als in de Eindtoets Niveau. Door die overlap loopt de moeilijkheid van de twee versies niet te veel uit elkaar. En deze overlap zorgt er ook voor dat de scores van de twee versies op één schaal gezet kunnen worden. In de praktijk is het dus zo dat elke leerling (net als in vorige jaren) een standaardscore krijgt tussen 501 en 550. De Eindtoets Niveau is gemakkelijker dan de Eindtoets Basis. Om een bepaalde standaardscore te halen, moet je bij de Eindtoets Niveau daarom méér opgaven goed hebben dan bij de Eindtoets Basis.

Waarom u niet alle leerlingen de Eindtoets Niveau laat maken
De toetsuitslag van een te gemakkelijke toets of te moeilijke toets is niet betrouwbaar. Als een leerling (bijna) alle opgaven van de Eindtoets Niveau goed heeft, was die versie duidelijk te gemakkelijk voor deze leerling. De score van die leerling is dan minder betrouwbaar. Dat vermelden we ook op het leerlingrapport. Dit zal alleen in zeer extreme gevallen voorkomen, bijvoorbeeld als u een vwo-leerling ingeschat hebt als vmbo-leerling.

Over keuzes bij twijfel
Bij sommige leerlingen twijfelt u misschien over de keuze voor Eindtoets Basis of Eindtoets Niveau. De betreffende leerlingen halen op de LVS-toetsen van Cito soms het C-niveau, soms het D-niveau. U verwacht dat de gemengde/theoretische leerweg te moeilijk is, maar helemaal zeker bent u daarvan niet. Wat is voor deze leerlingen de beste keuze? In principe zijn voor deze leerlingen beide versies van de Eindtoets geschikt. U kunt uw keuze mede laten afhangen van motivatie, ambitie, onzekerheid, doorzettingsvermogen, faalangst, de eigen voorkeur van de leerling en eventuele andere eigenschappen of omstandigheden van de leerling.

Herkansen
Als een leerling heel veel opgaven goed beantwoordt op de Eindtoets Niveau, dan had deze leerling beter de Eindtoets Basis kunnen maken. En als een leerling heel veel opgaven fout beantwoordt op de Eindtoets Basis, dan had deze leerling beter de Eindtoets Niveau kunnen maken. In beide gevallen is de standaardscore minder betrouwbaar. Als u zich houdt aan bovenstaande richtlijnen, zal de leerling echter bijna altijd een score halen die past bij de versie van de toets (Basis of Niveau) die u voor hem of haar gekozen hebt. Mocht het onverhoopt toch een keer gebeuren dat een leerling de verkeerde versie heeft gemaakt, dan kunt u de leerling opgeven voor de digitale Eindtoets. U gebruikt die toets dan als een herkansingstoets en kiest voor de andere versie (dus Basis als de leerling te hoog gescoord heeft op Niveau, en Niveau als de leerling te laag heeft gescoord op Basis)

Onderpresteren bij de Eindtoets
Het kan natuurlijk een enkele keer gebeuren dat de score van een leerling ver achterblijft bij de verwachting. Het maakt daarbij niet uit of de leerling de Eindtoets Basis of de Eindtoets Niveau heeft gemaakt. Soms spelen onvoorziene omstandigheden een rol (bijvoorbeeld een emotionele gebeurtenis in de thuissituatie), soms ging er iets mis tijdens de afname (bijvoorbeeld de leerling werd ziek). Ook in zo’n geval kunt u de leerling opgeven voor een herkansing. Omdat de versie van de eerder gekozen toets goed was (daar lag het niet aan dat de leerling zo’n lage score haalde), hoeft u dan niet voor de andere versie te kiezen. Er is geen overeenkomst tussen de papieren en de digitale edities van de Eindtoets. De leerling krijgt bij de digitale herkansing dus geen enkele opgave onder ogen die hij of zij ook al in de papieren versie heeft gezien.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s